Những thay đổi về kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam năm 2026: Mở rộng phạm vi bảo hộ và đẩy nhanh quy trình đăng ký

Cập nhật thủ tục mớiLuật Sở hữu trí tuệ sửa đổi của Việt Nam, được Quốc hội thông qua vào tháng 12 năm 2025 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 4 năm 2026, đã đưa ra nhiều cải cách quan trọng đối với hệ thống bảo hộ kiểu dáng công nghiệp. Những sửa đổi này mở rộng phạm vi đối tượng được bảo hộ, đơn giản hóa thủ tục thẩm định và rút ngắn thời gian đăng ký, qua đó thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và từng bước hài hòa hệ thống sở hữu trí tuệ với các thông lệ quốc tế.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là việc mở rộng phạm vi đối tượng được bảo hộ dưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp. Lần đầu tiên, pháp luật Việt Nam công nhận kiểu dáng công nghiệp của một phần sản phẩm, cho phép người nộp đơn chỉ đăng ký bảo hộ đối với một bộ phận của sản phẩm thay vì toàn bộ sản phẩm như trước đây. Đồng thời, Luật sửa đổi cũng mở rộng phạm vi bảo hộ đối với các sản phẩm phi vật thể hoặc sản phẩm ảo, phản ánh xu hướng phát triển mạnh mẽ của tài sản số và môi trường số. Những thay đổi này giúp hệ thống pháp luật đáp ứng tốt hơn sự phát triển của công nghệ và các phương thức thiết kế sản phẩm hiện đại.

Luật sửa đổi cũng áp dụng cách tiếp cận linh hoạt hơn đối với điều kiện về tính mới của kiểu dáng công nghiệp. Theo đó, thời hạn ân hạn sáu tháng được áp dụng đối với trường hợp kiểu dáng đã được công bố bởi người có quyền đăng ký hoặc bởi người tiếp nhận thông tin từ người đó, với điều kiện đơn đăng ký được nộp trong vòng sáu tháng kể từ ngày công bố. Bên cạnh đó, phạm vi áp dụng của thời hạn ân hạn cũng được mở rộng đối với các trường hợp kiểu dáng bị công bố do đơn đăng ký hoặc văn bằng bảo hộ được công bố không đúng quy định pháp luật hoặc do đơn được nộp bởi người không có quyền đăng ký. Các quy định này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà thiết kế và giảm thiểu nguy cơ mất tính mới do việc công bố ngoài ý muốn.

Các thủ tục hành chính cũng được đơn giản hóa đáng kể. Thời hạn công bố đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được rút ngắn từ hai tháng xuống còn một tháng kể từ ngày đơn được coi là hợp lệ về hình thức. Đồng thời, thủ tục ban hành Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ đã được bãi bỏ, cho phép đơn được chuyển sang giai đoạn công bố ngay sau khi đáp ứng các yêu cầu về hình thức.

Bên cạnh đó, thời hạn thẩm định nội dung cũng được rút ngắn từ bảy tháng xuống còn năm tháng kể từ ngày công bố đơn, giúp rút ngắn tổng thời gian đăng ký và cho phép người nộp đơn sớm nhận được văn bằng bảo hộ. Ngoài ra, thời hạn để bên thứ ba phản đối việc cấp văn bằng bảo hộ cũng được giảm từ bốn tháng xuống còn ba tháng, góp phần nâng cao hiệu quả của quy trình thẩm định.

Luật sửa đổi cũng tăng cường tính minh bạch và toàn vẹn của hệ thống bảo hộ kiểu dáng công nghiệp thông qua việc mở rộng các căn cứ hủy bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ. Theo quy định mới, văn bằng bảo hộ có thể bị hủy bỏ nếu tác giả được ghi nhận không phải là người trực tiếp sáng tạo ra kiểu dáng công nghiệp, qua đó nhấn mạnh vai trò và quyền lợi của người sáng tạo thực sự.

Nhìn chung, những cải cách có hiệu lực từ năm 2026 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hệ thống bảo hộ kiểu dáng công nghiệp của Việt Nam. Việc mở rộng phạm vi bảo hộ, áp dụng cơ chế linh hoạt hơn đối với điều kiện về tính mới và đẩy nhanh các thủ tục đăng ký sẽ góp phần xây dựng một môi trường pháp lý hiệu quả và thân thiện hơn đối với hoạt động đổi mới sáng tạo, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà thiết kế và doanh nghiệp khi đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam. nhất...